III Sesja RM Pruszkowa (YT)

Pozycja radnego w Statucie Miasta Pruszkowa

Druga część opracowania „Status Radnego Gminy” autorstwa Beaty Turczyn.

 

Statut Miasta Pruszkowa został uchwalony219 1 czerwca 2017 r. przez Radę Miejską w Pruszkowie. Z związku z tą uchwałą, straciły moc: uchwała220 z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie uchwalenia Statutu Miasta Pruszkowa oraz uchwała221 z dnia 28 maja 2009 r. w sprawie zmiany Statusu Miasta Pruszkowa.
Rada Miejska w Pruszkowie, mając na uwadze funkcjonalność i przejrzystość statutu jako zasadniczego aktu prawa miejscowego obowiązującego na terenie miasta, podjęła działania zmierzające do uchwalenia nowego statutu miasta222. Prace podjęto już w poprzedniej kadencji (w latach 2010-2014). Starania te jednak nie zakończyły się ustanowieniem wówczas stosownej uchwały. Upływ czasu oraz zmiany przepisów prawa spowodowały, że Komisja Prawa, Administracji i Bezpieczeństwa podjęła prace nad nowym statutem. Prace te były prowadzone w zasadzie od połowy 2015 r. Komisja zdecydowała, że biorąc pod uwagę ilość niezbędnych zmian należy przygotować nowy statut. Nowy tekst statutu, który będzie odpowiadał obowiązującym standardom oraz normom prawnym. Nie będzie posiadał zapisów powtarzających postanowienia aktów nadrzędnych, jak zdarzało się w poprzednim dokumencie. W trakcie prac wprowadzono również nowe uregulowania mające na względzie między innymi zwiększenie aktywności społecznej mieszkańców. W tym celu rozszerzono krąg podmiotów, którym przysługuje inicjatywa uchwałodawcza o grupę co najmniej 500 mieszkańców posiadających czynne prawo wyborcze223. W Statucie Miasta Pruszkowa uchwalonego w roku 2003, uchwałą z 2009 r. wprowadzono drobne poprawki. Proponowane zmiany wynikły z wejścia w życie ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych224 oraz zmian w ustawie: prawo o aktach stanu cywilnego225. Zaktualizowano jednocześnie wykaz jednostek organizacyjnych i spółek miasta. W Statucie Miasta Pruszkowa, w 2009 roku, dokonano kilka zmian wynikających tylko z dostosowania się do nowo ustanowionego prawa:
1) Z § 26, z wyszczególnionych zadań prezydenta, z pkt. 8 brzmiącego; Wnioskowanie do Rady o powołanie lub odwołanie: Sekretarza, Skarbnika, Kierownika USC i jego zastępcy wykreślono wyrazy „Sekretarza, „Kierownika USC i jego zastępcy.
2) Z § 32 ust. 2 brzmiącego: pracownikami samorządowymi zatrudnionymi na podstawie powołania są: Zastępcy Prezydenta, Skarbnik Miasta, Sekretarz Miasta, Kierownik USC i jego Zastępca, wykreślono wyrazy: Sekretarz Miasta, Kierownik USC i jego Zastępca.
3) W § 33 ust.2 pominięto wyraz „pozostałe” do wyrazu „umowy”, tylko zapisano: Umowy na podstawie powołania i umowy o pracę zawiera z pracownikami Urzędu Miejskiego i kierownikami jednostek organizacyjnych Prezydent, określając wysokość wynagrodzenia zgodnie z obowiązującymi przepisami.
4) Uchylono całkowicie § 35, który określał działalność Komisji Dyscyplinarnej I i II instancji do orzekania w sprawach dyscyplinarnych mianowanych pracowników samorządowych. Organizację i zasady postępowania przed w/w komisjami określa ustawa o pracownikach samorządowych.
5) Z załącznika nr 4, będącego Regulaminem Rady Miejskiej w Pruszkowie, wykreślono z § 33 ustęp 2 o treści: Naczelnika Biura Rady zatrudnia lub zwalnia Prezydent Miasta na wniosek przewodniczącego Rady Miejskiej.

Nastąpiła zmiana w przepisach o sposobie zatrudniania pracowników w ustawie o pracownikach samorządowych. Statut z roku 2003 jest oparty w dużej mierze o przepisy zaczerpnięte z ustaw o samorządzie gminnym, tylko w skróconej wersji. Studiując treść dokumentu, w zasadzie nie można było znaleźć cech indywidualnych gminy, które w szczególności wyróżniałyby organizację wewnętrzną jednostki oraz tryb pracy jej organów. Zapisy pokrywają się z treścią, uprawnieniami i obowiązkami, które zawarte są w ustawie gminnej i do czego gmina jest zobowiązana przez ustawodawcę. Obecny Statut Miasta Pruszkowa jest sporządzony w sposób bardziej czytelny i obszerniejszy w treść. Zbudowany jest z siedmiu działów oraz 56 paragrafów (poprzedni Statut zbudowany był z 7 rozdziałów i 36 paragrafów). Pierwszy dział poświęcony jest przepisom ogólnym, określającym ustrój miasta Pruszkowa oraz definicjom poszczególnych pojęć i organów, czego nie było w starym Statucie. Paragraf 6 działu I podkreśla możliwość nadania godności „Honorowego Obywatela Miasta Pruszkowa” za szczególne zasługi dla miasta Pruszkowa. Zasady i tryb nadawania tej godności określa odrębna uchwała. Dział II Statutu zawiera informację o jednostkach pomocniczych w Pruszkowie, ich zasady tworzenia, zakres działań i sposób funkcjonowania. Przewodniczący tych jednostek mogą uczestniczyć w sesjach rady z głosem doradczym w sprawach dotyczących dzielnic lub osiedli, które reprezentują. Szczegółową organizację oraz zakres działań określa odrębny statut uchwalony przez Radę. Wykaz jednostek organizacyjnych i spółek miasta nie uległ zmianie od roku 2003. Natomiast w Pruszkowie pod koniec 2017 roku ukończono budowę nowego ośrodka kultury i sportu. Z początkiem tego roku powołano nową spółkę miejską Centrum Kultury i Sportu, która powiększyła ilość jednostek o jedną, do 38 pozycji.

W dziale III możemy zapoznać się z zasadami jakie obowiązują mieszkańców, gdy będą chcieli skorzystać z prawa dostępu do informacji publicznej. Opisane są reguły i zasady postępowania w urzędzie miejskim gdy mieszkaniec będzie zwracał się z prośbą o udostępnienie dokumentów. Nowością jest przekazanie wiedzy mieszkańcowi, że udostępnienie dokumentów jest nieodpłatne i może on sporządzić notatki. Zainteresowany może uzyskać odpis bądź kopię dokumentu, w tym kopię elektroniczną226. Ważną informacją jest to, że dokumenty zwierające informację publiczną są udostępniane w godzinach pracy urzędu oraz publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronie internetowej miasta227. Następny dział obejmuje pracę Rady Miejskiej. Podzielony jest na 4 rozdziały. Pierwszy rozdział to zasady obradowania i podejmowania uchwal przez Radę. Skład Rady się nie zmienił, Rada składa się z 23 radnych. Z pośród siebie, w głosowaniu tajnym, wybiera przewodniczącego i dwóch wiceprzewodniczących. Do nowego statutu wprowadzono możliwość obradowania na uroczystej sesji. O jej charakterze decyduje Przewodniczący bądź wnioskodawca. W roku 2016 miasto Pruszków obchodziło 100 lecie nadania praw miejskich. Z tej właśnie okazji w listopadzie tamtego roku odbyła się uroczysta sesja Rady Miejskiej Pruszkowa z odpowiednią oprawą. W poprzednim Statucie tematyka posiedzeń sesji zawarta została w odrębnym Regulaminie Rady Miejskiej w Pruszkowie, jako załącznik nr 4 do Statutu. Umieszczono w nim również funkcje Przewodniczącego Rady oraz prace i zadania komisji Rady. Obecnie wszystkie regulacje zawiera Statut jako jeden dokument. Rozdział pierwszy to organizacja pracy Rady, czuwanie Przewodniczącego nad porządkiem organizacyjnym i poszanowaniem miejsca i osób uczestniczących w sesji, procedowanie głosowań i pilnowanie dyscypliny obrad. Rada w formie uchwał wyraża opinie i zajmuje stanowisko w sprawach związanych z realizacją swoich kompetencji. Rada może podejmować również w formie uchwał deklaracje, oświadczenia, stanowiska, rezolucje, apele i opinie w sprawach o charakterze ogólnospołecznym bądź lokalnym228. Przygotowuje i zwołuje sesje rady, Przewodniczący. O miejscu, dniu i godzinie rozpoczęcia sesji zawiadamia się wszystkich radnych pisemnie, telefonicznie lub drogą elektroniczną co najmniej na 7 dni przed terminem rozpoczęcia obrad. Materiały na sesję, w tym: porządek obrad, projekty uchwał oraz inne dokumenty doręcza się radnym bezpośrednio lub przekazuje w formie elektronicznej co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem sesji229. Jest możliwość zwołania sesji w ciągu 7 dni na wniosek Prezydenta lub co najmniej ¼ ustawowego składy rady, wtedy materiały na obrady dostarczane są z powiadomieniem o sesji. Zawiadomienie o planowanej sesji winno być wywieszone na tablicy ogłoszeń przy Urzędzie Miasta oraz zamieszczone na stronie internetowej gminy i Biuletynie Informacji Publicznej. W regulaminie Rady Miejskiej z 2003 roku w sprawie zwołania sesji w ciągu 7 dni jest odwołanie się do ustawy o samorządzie gminnym230. Powiadomienie o zwołaniu sesji następowało telefonicznie lub przez gońca. Wtedy nie było jeszcze Biuletynu Informacji Publicznej na stronie internetowej miasta jak i nie praktykowano informowania radnych drogą elektroniczną. Natomiast w nowym Statucie nie ma wzmianki, że sesje mogą być zwoływane w godzinach przedpołudniowych, co było możliwe wcześniej231. Rada rozpoczyna obrady w obecności co najmniej połowy ustawowego składu Rady. Jest taka możliwość, aby w trakcie obrad dokonać zmiany porządku obrad. Radni powinni przegłosować zmianę ustawową większością głosów składu Rady. Interpelacje i zapytania radni mogą składać na sesji lub w okresie między sesjami na piśmie. Kieruje się je za pośrednictwem Przewodniczącego do Prezydenta miasta. Na posiedzeniu Rady odpowiedzi udziela Prezydent lub wskazana przez niego kompetentna w tej kwestii osoba. Na piśmie odpowiedź otrzymuje się w ciągu 14 dni. Przewodniczący czuwa również nad sprawnym przebiegiem obrad, a zwłaszcza w do niesieniu do wystąpień radnych i innych osób uczestniczących w sesji.

Czas wypowiedzi na zgromadzeniach Rady jest dokładnie określony w Statucie i może być ograniczony:
– do 5 minut dla prezentacji problemu;
– do 3 minut dla odpowiedzi na pytanie;
– do 2 minut dla zadania pytania;
– do 1 minuty dla zgłoszenia wniosku formalnego232.

Podczas sesji rady poddaje się pod głosowanie uchwały , poprawki do projektu uchwały, wnioski formalne a także odbywają się głosowania w sprawie wyboru osób na wyznaczoną przez Radę funkcję. W przypadku głosowania w sprawie wyboru osób, jest możliwość zgłoszenia osoby nieobecnej na sesji, pod warunkiem, że dostarczono wyrażenie przez nią zgody na piśmie. Głosowanie nad poprawkami do projektu uchwały następuje według kolejności ich zgłaszania, z tym ze Przewodniczący w pierwszej kolejności poddaje pod głosowanie te poprawki, których przyjęcie lub odrzucenie rozstrzyga o innych wnioskowanych poprawkach. Statut również określa kolejność głosowania za przyjęciem lub odrzuceniem uchwały. Jeżeli oprócz wniosku o przyjęcie uchwały w danej sprawie został zgłoszony wniosek o odrzucenie tego wniosku, w pierwszej kolejności Rada głosuje wniosek o jego odrzucenie233. Radny głosujący przeciw danej uchwale ma prawo na piśmie dołączyć do uchwały „wotum separatum”234. Projekty uchwał powinny być zaopiniowane przez właściwe komisje z zastrzeżeniem projektów uchwał zgłaszanych przez Prezydenta w trybie pilnym. Uchwały, w szczególnie uzasadnionych przypadkach lub dotyczące wewnętrznej organizacji Rady, nie wymagają opinii komisji235. O ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej, zaopiniowaniu przez Prezydenta nie podlegają projekty uchwał dotyczące: obsady stanowisk i funkcji dokonywanych przez Radę, skargi na Prezydenta, wewnętrznej organizacji Rady oraz ustalenia wynagrodzenia Prezydenta. Z przebiegu całej sesji sporządza się protokół, do którego dołącza się listę obecności radnych, listę zaproszonych gości, teksty uchwał przyjętych przez Radę, protokoły głosowań tajnych, zgłoszone na piśmie wnioski niewygłoszone przez radnych, interpelacje, oświadczenia i inne dokumenty złożone na ręce Przewodniczącego. Protokół z danej sesji jest przyjmowany przez Radę na sesji następnej. Poprawki i uzupełnienia do protokołu radni mogą wnosić nie później niż 7 dni przed rozpoczęciem sesji, na której następuje przyjęcie protokołu. W kwestii klubów radnych nastąpiła zmiana. Liczba osób jaka może utworzyć taki klub zmniejszyła się i w nowym statucie wynosi 3 radnych. W poprzednim dokumencie mogło być ich co najmniej 5. Naturalnie, przynależność do klubu jest dobrowolna, a radny może być członkiem tylko jednego klubu. Przedstawiciele klubów mogą przedstawiać stanowiska danego klubu we wszystkich sprawach będących przedmiotem obrad Rady. Działalność klubów nie może być w żaden sposób finansowana z budżetu Miasta236.

Pracy komisjom Rady poświęcony jest cały rozdział trzeci czwartego działu. Pracami komisji kieruje przewodniczący komisji, a w przypadku jego nieobecności, wiceprzewodniczący. Przewodniczący powoływani są przez Radę podczas obrad, a wiceprzewodniczący przez członków danej komisji. Zgodnie ze statutem, radny może być członkiem nie więcej niż dwóch komisji stałych, a przewodniczącym tylko jednej komisji ( nie dotyczy to członków komisji rewizyjnej). Do zadań komisji stałych należy przygotowywanie i opiniowanie projektów uchwał, występowanie z inicjatywą uchwałodawczą, sprawowanie kontroli nad wykonaniem uchwał Rady oraz opiniowanie i rozpatrywanie spraw przekazanych komisji przez Radę, Prezydenta i Przewodniczącego lub inne komisje237. Komisja może obradować w obecności co najmniej połowy swojego składu. Na wniosek co najmniej 1/3 składu komisji lub Przewodniczącego Rady, Przewodniczący komisji jest obowiązany zwołać posiedzenie w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku. W Statucie z roku 2003 wystarczyła ¼ członków komisji oraz Przewodniczący Rady na złożenie takiego wniosku. Obowiązkiem komisji jest przedstawić Radzie roczne sprawozdanie ze swej działalności. Novum w funkcjonowaniu Rady jest to, że może ona tworzyć komisje doraźne, której skład osobowy i zakres działania określa Rada w uchwale o powołaniu komisji. Wcześniej nie było zapisu o możliwości utworzenia komisji doraźnej. Komisję rewizyjną zalicza się do komisji obligatoryjnych. Niepowołanie jej lub funkcjonowanie niezgodnie z przepisami spowoduje zastosowanie środków nadzorczych. Rada gminy kontroluje działalność wójta, burmistrza lub prezydenta i gminne jednostki organizacyjne oraz pomocnicze poprzez komisję rewizyjną. Komisja rewizyjna stanowi więc emanację rady gminy w zakresie wykonywania funkcji kontrolnych238. Według Statutu Miasta w skład komisji rewizyjnej wchodzi 5 radnych. Przewodniczącego komisji wybiera Rada. Natomiast Wiceprzewodniczącego z pośród siebie członkowie komisji. Komisja działa na podstawie rocznego planu kontroli zatwierdzonego przez Radę239 i przeprowadza kontrolę w zakresie i terminie nieprzewidzianym w rocznym planie kontroli.

Do zadań komisji rewizyjnej w szczególności należy:
1) kontrola legalności, rzetelności, celowości i gospodarności działalności Prezydenta, jednostek organizacyjnych oraz pomocniczych,
2) opiniowanie wykonania budżetu miasta oraz przygotowanie i przedstawienie Radzie wniosku w sprawie udzielenia bądź nieudzielenia absolutorium,
3) przygotowanie merytorycznej oceny w sprawach skarg, w których organem właściwym do rozpatrzenia jest Rada240. Komisja rewizyjna rozpatruje i rozstrzyga sprawy na posiedzeniach, zwykłą większością głosów, w obecności co najmniej połowy składu komisji. Za zgodą Rady komisja może powołać rzeczoznawców, ekspertów i biegłych. W celu przeprowadzenia czynności kontrolnych, Przewodniczący wyznacza zespół kontrolny składający się z co najmniej dwóch radnych, członków komisji. Udziela im pisemnego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, określając jej zakres241. Wykonanie czynności kontrolnych odbywa się w godzinach pracy danej jednostki i nie może naruszać porządku pracy tam obowiązującego. Zespół kontrolny ma 14 dni od zakończenia kontroli, na sporządzenie protokołu, następnie przedstawia go komisji rewizyjnej. Komisja, protokół zawierający wnioski i oceny wynikające z kontroli, kieruje do Prezydenta. Natomiast Prezydentowi wydłużono czas w tym Statucie do 30 dni na odniesienie się do tego dokumentu, w poprzednim miał no to 14 dni242. Wszystkie sprawozdania komisji rewizyjnej z wyników kontroli zleconych niezwłocznie przedstawiane są Radzie. Sprawozdanie z realizacji rocznego planu kontroli przedstawiane jest do 31 stycznia roku następującego.

Dział V w całości poświęcony jest działalności Prezydenta. Do zadań jego należy reprezentowanie Miasta i kierowanie bieżącymi sprawami, w tym wykonywanie uchwał Rady. Prezydentowi pomaga w pełnieniu tej funkcji Urząd Miasta. Natomiast funkcjonowanie Urzędu określa regulamin organizacyjny nadawany przez Prezydenta w drodze rozporządzenia. Inicjatywa uchwałodawcza to uprawnienie określonego podmiotu do przedłożenia projektu uchwały radzie gminy. Ustawa o samorządzie gminnym nie obejmuje uregulowań w zakresie katalogu podmiotów, którym dana jest inicjatywa uchwałodawcza. Tak więc te unormowania znajdują swoje miejsce w statutach gmin. Radni dokonali pewnych zmian w tej kwestii. Z inicjatywą podjęcia określonej uchwały mogą wystąpić: – Przewodniczący; – co najmniej 7 radnych; – komisja; – klub; – Prezydent; – mieszkańcy miasta posiadający czynne prawo wyborcze do Rady, w liczbie co najmniej 500 osób, w trybie i na zasadach określonych w odrębnej uchwale Rady. W porównaniu z nieaktualnym już statutem, można odnotować, że inicjatywę uchwałodawczą otrzymali też mieszkańcy. Rada wyszła naprzeciw obywatelom i dała im narzędzie do udziału w podejmowaniu decyzji de facto w ich własnych sprawach. Oczywiście, te zgłaszane projekty uchwał wymagają zaopiniowania Prezydenta. Ponadto w nowym Statucie zwiększyła się liczba radnych z 6 do 7, którzy również mogą wystąpić z inicjatywą uchwałodawczą243.

 

Przypisy:

219 Uchwała Nr XXXIII.351.2017 z dnia 1 czerwca 2017 r. w sprawie uchwalenia Statutu Miasta Pruszkowa.
220 Uchwała Nr V/29/03(Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego z 2003 r. Nr 55, poz.1413)
221 Uchwała Nr XXXIV/315/09 (Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego z 2009 r. Nr 120, poz. 3544)
222 Uzasadnienie do uchwały Nr V/29/03 Rady Miasta Pruszkowa.
223 Ibidem.
224 (Dz. U. Nr223, poz. 1458)
225 (Dz. U. z 2008 r. Nr 182 poz. 1121) 55
226 § 11, pkt. 5, 6 Statut Miasta Pruszkowa z 2017 r.
227 § 11, pkt. 2, 3. j.w.
228 § 17, pkt. 1 j.w. 57
229 § 18. j.w.
230 Wniosek o zwołanie sesji w trybie art. 20 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym.
231 § 5, pkt. 3 Regulaminu Rady Miejskiej z 2003 r.(załącznik nr 4 do Statutu Miasta Pruszkowa)
232 § 25. pkt. 1, 2. Statutu Miasta Pruszkowa z 2017 r.. 58
233 § 27, pkt. 6, 7. J.w.
234 Radny wyraża inną opinię niż głoszona jest przez większość.
235 § 28, pkt. 3 Statutu Miasta Pruszkowa. 59
236 §50, §51. j.w.
237 §44, rozdział 3 Statutu Miasta Pruszków
238 M. Augustyniak, Organizacja i … op. cit., s. 137.
239 § 37, pkt. 4 Statut Miasta Pruszkowa. 60
240 § 38. j.w.
241 § 40, pkt 1 j.w
242 § 6 pkt. 3 Regulamin Komisji Rewizyjnej (załącznik nr 5 do Statutu Miasta Pruszkowa z 2003 r.) 61
243 § 28, pkt. 1. Statutu Miasta Pruszkowa. 62