Okolica_Wwy1794k

Dzieje twórcy

Drobnoszlachecka wieś Pruszkowo, parafii Pęcice, znana od XV wieku. Liczyła drugiej połowie XVI w. ok… 50 mieszkańców. Decydujący wpływ na rozwój Pruszkowa miało osuszenie zabagnionej doliny Utraty/mrowy i otwarcie w 1845 r. pierwszego odcinka kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, z warszawy do Grodziska.
Rozwój Warszawskiego Okręgu przemysłowego w ostatnim dziesięcioleciu XIX w. i w latach następnych stał się podstawą stopniowego kształtowania pruszkowskiego ośrodka iejskiego i przemysłowego. W 1897 powstały dwie cegielnie. W 1899 założono fabrykę ołówków St. Majewskiego/jedyną w kraju/ oraz Pruszkowskie Zakłady Chemiczne. W 1913 r. na terenie Pruszkowa i Żbikowa było czynnych 11 zakładów przemysłowych, zatrudniających 1916 robotników.
Wybuch I wojny światowej przerwał pomyślny rozwój Pruszkowa i Żbikowa. W trakcie działań wojennych zburzone zostały największe zakłady osady/wieś Pruszków w 1910 r. otrzymała status osady Fabrycznej/ – warsztaty kolejowe Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej.
Na mocy uchwały Rady Ministrów z 3.IX.1914 r. władze carskie w październiku 1915 przeprowadziły ewakuację ludności i przemysłu. 5 sierpnia 1915 roku Niemcy zajęli Warszawę i na okupowanych terenach wprowadzili nową administrację. Przeprowadzona reorganizacja podziału administracyjnego zajętej przez Niemców części Królestwa Polskiego, objęła również Pruszków.
W dniu 9.XI.1916 r. na mocy rozporządzenia szefa administracji generał-gubernatora Besselera, Pruszków uzyskał 10.XII.1916 r. prawa miejskie. Nastąpiło połączenie dotychczasowej osady fabrycznej z wydzielonymi z gminy wiejskiej Skorosze, wsiami: Wyględówek, Tworki, Józefów, Żbików, Żbikówek i Pohulanka / z gminy wiejskiej Ożarów/w miasto Pruszków.
Niemieckie władze okupacyjne powołały w miastach samorządy tj. rady miejskie, wybierane systemem kurialnym. Pierwsze wybory do rady miejskiej w Pruszkowie odbyły się 4.V.1917 r. W myśl obowiązujących przepisów w skład rady miejskiej wchodzili: burmistrz jako przewodniczący, ławnicy i radni miejscy. Burmistrza mianował szef administracji przy generalnym Gubernatorstwie Warszawskim.
Rada Miejska w Pruszkowie rozpoczęła działalność 21.V.1917 roku. Burmistrzem mianowany został inż. Edmiund Wargenau (dop red. był kierownikiem z zakładów Tillmannsa). W okresie międzywojennym organami samorządu miejskiego były :rada miejska i magistrat. Rada jako organ stanowiący i kontrolujący, magistrat jako wykonawczy rady oraz organ władzy państwowej. W skład magistratu wchodzili burmistrz i ławnicy. Pierwsza po odzyskaniu niepodległości, rada miejska w Pruszkowie wybrana została wybrana została w marcu 1919r.

29.III.1919 r. odbyło się zebranie konstytucyjne nowej rady miejskiej, na, którym uchwalono budżet miasta na rok obrachunkowy 1919/1920 oraz dokonano wyboru burmistrza i ławników. Burmistrzem został Józef Piltz (http://dulag121.pl/pruskovianaa/pruszkow-miastem/ ). wiceburmistrzem Karol Olędzki.
W 1923 roku rozpoczęto starania w kierunku wydzielenia Pruszkowa z powiatu. Jednak władze wojewódzkie w oparciu art.. 3 dekretu z 4.II.1919 r. /o tymczasowej ordynacji powiatowej/ wniosków magistratu m. Pruszkowa nie uwzględniły. Bardziej realne formy przybrały starania władz miejskich z 1937 r. 16.VII.1937 r. rada miejska w Pruszkowie podjęła uchwałę w sprawie wydzielenia miasta z pod nadzoru samorządu powiatowego i oddaniu Pruszkowa pod bezpośredni nadzór wojewody warszawskiego. Powyższy wniosek poparł Wydział Powiatowy, uchwałą z dnia 5 XI.1937 r. W rezultacie Wydział Powiatowy pismem z dnia 9.XII.1937 roku wystąpił do Urzędu Wojewódzkiego Warszawskiego z wnioskiem o wydzielenie miasta Pruszkowa i zmianę jego granic.
Lata okupacji hitlerowskiej nie przynoszą zmian w statucie prawnym miasta. Jeszcze w czasie okupacji – marcu 1944 r. powstała w Pruszkowie Miejska Rada Narodowa. Po wyzwoleniu przez pewien czas działały w Pruszkowie powołane jeszcze w konspiracji komitet Wojewódzki PPR i Wojewódzka Rada Narodowa.
Od pierwszych dni wolności przystąpiono w Pruszkowie do eliminowania zniszczeń wojennych. 13.IV.1945 r. Miejska Rada Narodowa w Pruszkowie podjęła uchwałę w sprawie wydzielenia miasta Pruszkowa z Powiatowego Związku Samorządowego Warszawskiego.
Miasto składające się z trzech dzielnic: Pruszkowa, Żabikowa i Tworek, rozwijało się w kierunku połudnowo-wschodnim, między torem kolejowym a linią WKD. Pruszków utrzymał swój charakter przemysłowy. Nadal intensywnie rozwijał się przemysł, a zwłaszcza branże: metalowa, chemiczna i ceramiczna,
20.III.1950 r. nastąpiła reorganizacja zarządu miejskiego. Ustanowiono organ wykonawczy jednolitej władzy terenowej – Prezydium Miejskiej Rady Narodowej.
1.VII.1952 r. w związku z utworzeniem Wielkiej Warszawy, zniesiono powiat warszawski. Utworzono wówczas powiaty: pruszkowski, nowodworski, piaseczyński, otwocki i wołomiński.
Miasto Pruszków z dniem 1.VII. 1952 roku wyodrębnione zostało z granic powiatu pruszkowskiego i uzyskało prawa powiatu miejskiego.

Autor Edward Besiński.

Zawartość: – część 1 inwentarza – domowe książki meldunkowe, część 2 inwentarza – protokoły i uchwały Rady Miejskiej i Magistratu, sprawy budżetowe, finansowe i podatkowe, protokoły Zarządu Miejskiego, instrukcje , zarządzenia, listy rezerwistek, sprawy pobytu narodowości niemieckiej, akta nieruchomości, , sprawy organizacyjne szkół, umieszczanie w zakładach opieki społecznej, utrzymanie i leczenie osób wymagających opieki, księgi wydatków, budżety, księgi biercze, sprawy rachunkowe, przepisy i zarządzenia ogólne, protokoły MRN , sprawy działalności Komisji MRN, sprawy wyborców, sprawozdania z działalności wydziałów, wykazy pracowników Zarządu, listy osób zamordowanych i zaginionych, zaświadczenia o lojalności, repatrianci- zaświadczenia, ewidencja cudzoziemców, spisy ludności, akta dotyczące szkolnictwa, sprawozdania z działalności ośrodków zdrowia, domów dziecka, przedszkoli, schroniska, biblioteki i szkół, wykazy stowarzyszeń religijnych, rejestracja inwalidów wojennych, dzieci niemieckich, wykazy sierot, rodzin zastępczych, sprawy budowlane, akta i wykazy majątków, sprawy dot. rzemieślników, wniosek o wydanie dowodu osobistego, dowody osobiste, karty rozpoznawcze.
Informacje dodatkowe – brak sygn. 539 cz. 2- skontrum, /korekta ew. skarbowej z karty A na karte A i B – XII. 09/ https://szukajwarchiwach.pl/73/87/0/3#tabZespol