Film "Nocna zmiana" pokazuje historię upadku rządu Jana Olszewskiego. (PAP, Fot: Ireneusz Radkiewicz)

Działalność rządu Jana Olszewskiego w 1992 r.

Tytułem wstępu – po wielu informacjach jakie mogliśmy przeczytać, lub wysłuchać na temat 4 czerwca 1992 r., teraz możemy ocenić, choćby tylko na podstawie tekstu Biuletynu ROP – znaczenie słów L. Wałęsy z filmu „Nocna zmiana” „… jak daleko oni zaszli?”. Mam wewnętrzne przekonanie, że Jana Olszewskiego, po prostu, tak po ludzku patrząc na tamten świat, komuniści i podlegli im ludzie służb UB i SB się bali.

Sejm II kadencji, 23 grudnia 1992 r. zatwierdził skład rządu Jana Olszewskiego, który został w ten sposób pierwszym premierem, którego rząd przygotował raport o stanie państwa.

Z raportu wynikało m. in. że:
– W latach 1989 – 91 odnotowano spadek produkcji o 34%;
– W roku 1991 inflacja wynosiła 70% i liczba bezrobotnych sięgała 1,6 miliona osób;
– Powiększał się deficyt budżetowy.

Raport przygotowany przez MSW ujawnił zagrożenia bezpieczeństwa państwa, w tym m.in.:
– Rozwój struktur mafijno – agenturalnych, stwarzający zagrożenie dla gospodarki i bezpieczeństwa obywateli;
– Infiltrację struktur państwa prze obce służby specjalne;
– Zagrożenie wynikające z obecności wojsk radzieckich;
– Brak jednoznaczności w polityce zagranicznej.

Działania podjęte przez rząd j. Olszewskiego polegały w pierwszym rzędzie na:
– Przygotowaniu już w połowie lutego, programu społeczno – gospodarczego, a na jego podstawie do końca marca projektu budżetu na 1992 r.;
– Odejście od planu Balcerowicza-Sachsa, a skoncentrowaniu się na powstrzymani recesji, ograniczeniu bezrobocia i tworzeniu nowych miejsc pracy;
– Częściowym odblokowaniu płac powodującym wzrost dochodów ludności;
– Urealnienie kursu złotówki wobec dolara, skutkującym wzrostem koniunktury.
– Dzięki temu po raz pierwszy od 1989 r. zahamowano spadek produkcji, a od marca 1992 r. jej wzrost.
– Promocja polskiego eksportu, przy ograniczeniu importu konsumpcyjnego, przyniosła wzrost rezerw dewizowych i nadwyżkę handlową 1,3 mld USD (rządy H. Suchockiej w drugim półroczu przyniosły ujemny bilans handlowy w wysokości 1,1 mld USD).
– Uzyskano znaczne ograniczenie deficytu budżetowego – 13,5 biliona starych złotych w ciągu 5 miesięcy, podczas gdy całoroczny miał wynosić 65 bilionów starych złotych (W. Pawlak w ciągu 33 dni podwoił deficyt rządu J. Olszewskiego).

Rząd J. Olszewskiego powstrzymał patologiczną prywatyzację wg. J. Lewandowskiego i przygotował nowe projekty reprywatyzacji , w tym projekt utworzenia instytucji Skarbu Państwa.
– Udaremnił likwidację Stoczni Szczecińskiej, która należy obecnie do czołówki światowej;
– Zaplanował restrukturyzację przemysłu obronnego i paliwowo – energetycznego. W Min. Przemysłu i Handlu przygotował zręby nowej polityki przemysłowej;
– Wprowadził koncesję na import paliw, co uniemożliwiło ich przemyt, szacowany na ok. 1 mld. USD i ochroniło polski przemysł przetwórstwa paliwowego; produkcja polskich rafinerii wzrosła w ciągu pierwszych miesięcy 1992 r. o 43%;
– Powołał Główny Inspektorat Celny mający za zadanie uszczelnienie polskich granic;
– Opracował projekt banderolowania papierosów i alkoholi, zaniechany przez rząd H. Suchockiej. Kilkuletnie opóźnienie jego wprowadzenia spowodowało olbrzymie straty budżetu państwa;
– Opracował, po raz pierwszy od 1989 r. założenia polityki rolnej przewidujące m. in. :ceny gwarantowane, niskoprocentowe kredyty i ochronę przed dotowaną żywnością z zagranicy;
– Odrzucił koncepcję rurociągu, uzależniającego nas od Rosji i przygotował umowy na gazociąg północny z Norwegii, przez Danię do Polski;
– Ustanowił po raz pierwszy, cywilne kierownictwa MON. Jan Parys rozpoczął desowietyzację armii, usuwając m. in. skompromitowanych generałów, w tym szefa Wojsk Służb informacyjnych gen. Wawrzyniaka;
– Rząd J. Olszewskiego dokonał przeorientowania polityki zagranicznej i określił podstawowe warunki bezpieczeństwa Polski;
– Sformułował zasady współpracy w Białorusią i Ukrainą;
– Zainicjował negocjację w sprawie wejścia Polski do NATO;
– Rozpoczął zabezpieczanie granicy wschodniej m. in. poprze skierowanie tam nowoczesnego sprzętu;
– Przeprowadził reorganizacje MSW wprowadzając na stanowiska kierownicze ludzi młodych, uczciwych i kompetentnych;
– Przywrócił zlikwidowany uprzednio pion anty-aferowy i przeznaczył znaczne środki budżetowe na materialną modernizację policji.

Rząd J. Olszewskiego w obronie polskiej racji stanu, przy podpisywaniu traktatu polsko – rosyjskiego, zmusił L. Wałęsę i stronę rosyjską do rezygnacji z zapisu o zgodzie na tworzenie spółek polsko – rosyjskich na terenie byłych baz wojsk rosyjskich. Zapis taki byłby wyjątkowo niekorzystny, głównie za względu na bezpieczeństwo państwa. Bezkompromisowa postawa J. Olszewskiego była jednym z powodów odwołania jego rządu.

Rząd J. Olszewskiego przygotował również szereg projektów reformujących struktury państwa:
– Projekt reformy administracji publicznej, centralnej i terenowej (ograniczenie zatrudnienia, podniesienie wymagań i płac);
– Ustawę o służbie publicznej, oddzielając stanowiska polityczne od administracyjnych;
– Projekt przebudowy URM-u i administracji centralnej;
– Reformę systemu bankowego, która miała wejść w życie już od 1-go lipca 1992 r. (zakładała zmiany organizacyjne i personalne);
– Reformę oświaty (m. in. zmiany w programach nauczania i podwyżki płac);
– Reformę ZUS i opieki zdrowotnej.

4 czerwca 1992 r. Minister Spraw Wewnętrznych A. Macierewicz wykonał uchwałę lustracyjną Sejmu z dn. 28 maja 1992 r. ujawniając materiały MSW na temat agentów UB i SB funkcjonujących na najwyższych stanowiskach państwowych. Tej samej nocy (w trybie określanym obecnie jako „parlamentarny zamach stanu”) obalono rząd J. Olszewskiego. Z votum nieufności wystąpiła koalicja UD, KLD i PPP oraz prezydent L. Wałęsa. W zmowie uczestniczyła także KPN i PSL.

Głosowanie przeciwko odwołaniu rządu Jana Olszewskiego. Fot. @a_hrechorowiczpic.twitter.com/STVPR1EBLJ

Rząd Jana Olszewskiego działał tylko 165 dni, a dokonał tak wiele!

Pomimo duchowego wsparcia ze strony Jana Pawła II, rząd Jana Olszewskiego był od początku zwalczany przez wszystkie środki masowego przekazu, z TV na czele, przez L. Wałęsę i prze postkomunistów, jak nikt inny przedtem, ani potem.

 

Materiał został opracowany przez biuro prasowe ROP, Biuletyn Informacyjny ROP z 25 sierpnia 1997 r. wydawany przez Krajowy Sztab Wyborczy Ruchu Odbudowy Polski, który mieścił się w Warszawie w Al. Ujazdowskich 51.