Zuzana Czaputova wygrała pierwszą turę wyborów prezydenckich na Słowacji - podał po przeliczeniu niemal wszystkich głosów Urząd Statystyczn

Słowacy wybrali na prezydenta kobietę

Autor – Andrzej Rzewnicki

zuzana-czaputova-prezydentem-slowacji (FB)Jestem przyjemnie zaskoczony wyborem na prezydenta Słowacji kobiety – Zuzanny Czaputovej. Niedawno napisałem artykuł: „Nowe gwiazdy polityki na amerykańskim niebie” – zaznaczając, że są to nowe gwiazdy świecące światłem otwartości a nawet lewicowości w amerykańskim Kongresie. Wybory kobiet na prestiżowe stanowiska w polityce śledzę z dużą przyjemnością, bo uważam, ze kobiety mogą zmienić politykę na bardziej prawą, transparentną i nie agresywną. Wypadają bardziej autentycznie i taka była Zuzanna Czaputova wygrywając zdecydowanie w II turze z kontrkandydatem Maroszem Szefczowiczem byłym wiceszefem Komisji Europejskiej do spraw unii energetycznej. Zawsze fascynowały mnie kobiety i swoją „miękkość” chyba im zawdzięczam. Zawsze raziło mnie pisanie o płci pięknej w niepięknych słowach. Zdarzyło się, że reagując na jakieś antyfeministyczne treści pisałem do znanego pisarza: „Panie Waldemarze, niech Pan zacznie cytować kobiety. Było i jest ich wiele, wspaniałych i mądrych w świecie i w Polsce”.
Wybór Zuzanny Czaputovej na prezydenta Słowacji jest dla mnie okazją zwrócenia uwagi moim rodakom na przypatrzenie się sytuacji politycznej na Słowacji przed wyborami, hasłami wyborczymi kandydatów i zrozumieniem ich wyboru. Może zazdroszczę im tego wyboru, bo zawsze uważałem, że my Polacy jesteśmy większymi adoratorami kobiet niż inne nacje. Tę rycerskość względem kobiet mamy nawet zapisaną w literaturze. A szarmanckość choć może zewnętrzną obserwujemy na co dzień.
Wracając do nowo wybranej prezydent warto zauważyć, że jest liberalną prawniczką. Ma 46 lat i jest rozwiedziona, ma dwie córki i żyje w nieformalnym związku. Do tego wszystkiego jej gotowość przyzwolenia na zarejestrowane partnerstwo osób homoseksualnych i adoptowanie dzieci przez pary tej samej płci jest może szokująca, bo Słowacja uchodzi za kraj raczej konserwatywny. A jednak wygrywa, bo konserwatywne zachowanie i wartości chrześcijańskie Słowaków nie pozwalają na szybkie przejście do spraw bieżących po zabójstwie dziennikarza śledczego Jana Kuciaka i jego narzeczonej. Ta przeprowadzona z premedytacją zbrodnia wywołała protesty , jakich nie było od czasu upadku komunizmu. Wstrząsnęła mocno Słowakami i powiedzieli dość systemowi gdzie główną rolę odgrywa rządząca partia Smer. Uznali, że jest w jakiś sposób winna powstania więzi między państwem i reprezentującymi go politykami, a biznesmenami i przestępcami. W zaistniałej sytuacji premier Robert Fico zrezygnował z kierowania rządem.
Oczywiście te nastroje społeczne wykorzystała Zuzanna Czaputova, ale miała już za sobą inne sukcesy w walce o ochronę środowiska. Wraz aktywistami działającymi na rzecz ochrony środowiska dostała w 2016 r. prestiżową nagrodę amerykańskiej Fundacji Goldmanów. Ponadto mówi nie tylko w języku słowackim, ale także po rusińsku i romsku, czyli w językach mniejszości narodowych i etnicznych na Słowacji, które znając jej pozytywny stosunek do nich głosowały na nią. Pochodzi z małej miejscowości koło Dunajskej Stredy, gdzie dominuje mniejszość węgierska. Jej strona wyborcza była prowadzona także w tym języku. Czaputova skończyła prawo na Uniwersytecie Komeńskiego w Bratysławie. Już w trakcie studiów organizowała projekty na rzecz pokrzywdzonych społecznie, doświadczających przemocy i wykorzystywanych dzieci.
I znowuż nasuwają się porównania, czy u nas funkcjonują w odbiorze społecznym mniejszości? Czy my jesteśmy mniej wrażliwi przechodząc szybko do innych spraw po samobójstwie Piotra Szczęsnego, czy śmierci Pawła Adamowicza. Może gdybyśmy mieli odwagę dłużej zatrzymać się nad niepotrzebną śmiercią przestalibyśmy się dzielić na wzajemnie zwalczające się grupy. Nowa prezydent tak apelowała po ogłoszeniu wyników: Poszukajmy rzeczy, które nas łączą, postawmy na pracę na rzecz naszego kraju ponad interesy jednostki. Dała Słowakom nadzieję, że kraj może być wolny od korupcji i patologii. Nadzieję, że każdy Słowak – niezależnie od statusu ekonomicznego, przynależności do mniejszości narodowej i stopnia sprawności – jest równy wobec prawa. Czaputova uosabia w ich oczach szansę na uczciwą politykę realizowaną w służbie obywatelom. Nie wynosi swoich liberalnych poglądów na sztandary, ponieważ kwestie światopoglądowe nie są częścią jej programu, mówi o nich tylko wówczas, gdy zostaje o nie zapytana przedstawiając swoje w nich podejście. Nowa prezydent skończyła prawo na Uniwersytecie Komeńskiego w Bratysławie i już w trakcie studiów organizowała projekty na rzecz pokrzywdzonych społecznie, doświadczających przemocy i wykorzystywanych dzieci. Co ciekawe mimo tak liberalnych poglądów zaraz na początku kampanii wyborczej udzielił jej poparcia były arcybiskup trnawski Robert Bezak.
zuzana-czaputova-prezydentem-slowacjiPrezydent na Słowacji ma ograniczone kompetencje i rola prezydenta jest nawet mniejsza niż w Polsce: nie dysponuje on np. prawem inicjatywy ustawodawczej, a do odrzucenia jego weta wystarczy większość ustawowej liczby posłów (w Polsce 3/5, w obecności co najmniej połowy posłów). Nie dysponuje prawem inicjatywy ustawodawczej, ma natomiast spory wpływ na wymiar sprawiedliwości ponieważ nominuje sędziów oraz część składu ważnych organów sądowniczych. W zasadzie ma głównie funkcje reprezentacyjne. W zakresie tematów poruszanych w kampanii może przede wszystkim inicjować dyskusje lub odnosić się do przyjętych przez parlament projektów ustaw. Powstaje pytanie: czy wygrana Czaputovej wpłynie na relacje Słowacji z sąsiadami i, szerzej, z Europą. Na pewno, będzie pierwszą kobietą, która została prezydentem kraju z Grupy Wyszehradzkiej. Jej wybór jest w jakimś sensie zwycięstwem nad populizmem w Europie Środkowej i powrotem na proeuropejski kurs. Gratulacje ze zwycięstwa w wyborach prezydenckich złożył Czaputovej w niedzielę przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk. Napisał na Twitterze: „Zdecydowany głos, w sercu Europy, na rzecz przyzwoitości w polityce, rządów prawa i tolerancji”. Ta nadzieja Słowaków na normalniejsze życie budzi moją nadzieję, że w Polsce znajdzie się kobieta, która połączy te dwa zwalczające się „plemiona”. Tak jak kobieta wnosząca do domu i życia rodzinnego spokój i ciepło zapewniając szczęście w rodzinie może przez politykę zmienić nasz kraj na lepszy. Można zatem mówić o sukcesie, choć niepokoi frekwencja wyborcza na poziomie 41,8 proc. Może to świadczyć, że część społeczeństwa ma dosyć brudnej polityki i polityków. Nie mniej ci, którzy chcą te politykę zmienić mogą ją zmieniać, choć na Słowacji jest to dopiero pierwszy krok, ale jak ważny!

 

Ps. Kobiety mogą prowadzić do militarnego zwycięstwa, jak to zrobiła Kazimiera Pułaska (biologiczna płeć słynnej kawalerzystki, została zidentyfikowana jako kobieta przez przysłowiowych „amerykańskich naukowców” z Uniwersytetu Południowej Georgii – https://www.dailymail.co.uk/news/article-6884677/Researchers-claim-war-hero-Casimir-Pulaski-biologically-female.html ). Myślę, że to wzmacnia wizerunek Polski, która miała w swoich dziejach wybitne Polki zapisane w zbiorowe pamięci historii Polski i świata. Były piękne i mądre. Teraz można dodać – także waleczne i odważne.

 

Andrzej Rzewnicki