Hołd Żołnierzowi Niezłomnemu

10 marca 2019r w Warszawie odbyła się uroczystość w hołdzie żołnierzowi niezłomnemu mjr Hieronimowi Dekutowskiemu ps. “Zapora” w 70 rocznicę jego śmierci zorganizowaną przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Fundację “Łączka”. Po mszy św. w Katedrze Polowej WP odprawionej w jego intencji główna uroczystość odbyła się na cmentarzu wojskowym na Powązkach w kwaterze łączka, gdzie w 2012 r odkryto szczątki mjr Hieronima Dekutowskiego wraz z sześcioma jego podkomendnymi zamordowanymi 7 marca 1949 r w katowni komunistycznej więzienia na Rakowieckiej. W uroczystości uczestniczyli ostatni żyjący żołnierze “Zapory”.

Hieronim Dekutowski ps. “Zapora” ur. 24.09.1918 r w Dzikowie pod Tarnobrzegiem w patriotycznej rodzinie rzemieślniczej, uczestnik wojny obronnej 1939r, walczył w obronie Lwowa. Z niewielkim zgrupowaniem dociera na Węgry, internowany, ucieka z obozu przez Jugosławię, Włochy do Francji, wcielony do Armii Polskiej. Prymus szkoły podchorążych, służył w Brygadzie Spadochronowej. W dniu 04.III.1943 r został zaprzysiężony jako “Cichociemny”. Do kraju został zrzucony we wrześniu 1943 r. Był oficerem WP, dowódcą oddziałów partyzanckich AK na Lubelszczyznie w sile ponad 250 ludzi. Walczył z Niemcami, zorganizował ponad 80 akcji zbrojnych, likwidował konfidentów niemieckich, zwalczał bandytyzm i organizował ochronę żydów. Od jesieni 1944 r dowodził działaniami w walce z nawałą i okupantem sowieckim. Od wiosny 1945r pozostaje w podziemiu i w ramach zrzeszenia WIN walczy z sowietyzacją Polski rozbijając posterunki NKWD,UB,MO, likwidując zdrajców i donosicieli.

W czerwcu 1945r mianowany na stopień majora prowadzi akcje dywersyjne i samoobrony w Lubelskim i Rzeszowskim. W październiku 1945 r próbuje przedostać się na Zachód, dociera do Pragi. Część grupy aresztowało czeskie UB. Dekutowski wraca do Polski w grupie repatriantów.

Mjr Hieronim Dekutowski jako cichociemny był doskonale wyszkolony w działalności dywersyjnej, w posługiwaniu się bronią. Z ogromnym poczuciem odpowiedzialności za ludzi dowodził jednymi z najlepiej zorganizowanych oddziałów. W 1947 r w wyniku amnestii ujawnił się, na rozkaz przełożonych i rozformował część oddziałów dając żołnierzom wolną rękę. Zagrożony aresztowaniem przekazał dowództwo kpt. “Uskokowi” we wrześniu wraz z sześcioma podwładnymi wyruszył na Zachód. Akcja przerzutu w wyniku zaplanowanej zdrady przez UB nie powiodła się, wszyscy zostali aresztowani w Nysie 16.IX.1947 r. Obok “Zapory” byli to: kpt. Stanisław Łukasik “Rys”, por. Jerzy Miatkowski” Zawada”, por. Roman Groński “Żbik”, por. Edmund Tudruj “Mundek”, por. Tadeusz Pelak “Junak”, por. Arkadiusz Wasilewski “Biały”, oraz polityczny przełożony Władysław Siła-Nowicki z zarządu WIN. Po rocznym śledztwie i ciężkich torturach wszystkich skazano na karę śmierci, a mjr Dekutowskiego na siedmiokrotną /W. Siła-Nowicki otrzymał dożywocie/. Do rozprawy sądowej w listopadzie 1948 r wszystkich ubrano w mundury niemieckiego wermachtu, wyroki wykonano 7 marca 1949r. Zwłoki zamordowanych w niemieckich mundurach po kryjomu zakopano w wykopie na łączce cmentarza powązkowskiego.

Pośmiertnie mjr Hieronim Dekutowski został mianowany na stopień pułkownika w 1988 r przez władze RP na uchodźstwie. W 1994 r sąd wojskowy w Warszawie unieważnił wyroki śmierci mjr Dekutowskiego “Zapory” i jego podkomendnych.

 

CZEŚĆ ICH PAMIĘCI !

 

Red. i opracowanie własne Wojciech FABIAN

Fot. http://www.kombatanci.gov.pl/pl/aktualności/1625-uroczystości-w-hołdzie-żołnierzowi-niezłomnemu-mjr-hieronimowi-dekutowskiemu-ps-„zapora”-w-70-rocznicę-jego-śmierci.html